ข้าวต้มพันตองหนองสูง

"ข้าวต้มพันตอง: รสสัมผัสแห่งศรัทธา ภูมิปัญญา ‘แป้งข้าวเจ้าร่อนประณีต’ สู่สำรับบุญชาวผู้ไทหนองสูง”

เปิดละเมียดละไมของชาวผู้ไท อำเภอหนองสูง จังหวัดมุกดาหาร กับ "ข้าวต้มพันตอง" ขนมหวานมงคลที่สืบทอดภูมิปัญญามาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตาทวด โดดเด่นด้วยการใช้ "ข้าวเจ้า" วัตถุดิบหาตัวจับยากในถิ่นข้าวเหนียว นำมาแช่น้ำและโขลกด้วยครกหินจนละเอียด ก่อนผ่านการ "ตอง" หรือร่อนกรองแป้งอย่างพิถีพิถันหลายครั้งจนได้เนื้อสัมผัสที่เนียนนุ่มเป็นเอกลักษณ์

ความภาคภูมิใจของเมนูนี้อยู่ที่การเป็นส่วนหนึ่งของ "ฮีต 12 คอง 14" โดยเฉพาะในบุญเดือน 9 (บุญข้าวประดับดิน) และบุญเดือน 10 (บุญข้าวสาก) เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ ปัจจุบันข้าวต้มพันตองไม่ได้เพียงอยู่ในงานบุญใหญ่เท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความยินดีในงานขึ้นบ้านใหม่และงานบวช ที่มอบรสชาติหวานละมุนและกลิ่นอายความอบอุ่นของวิถีชุมชนบอกเล่าความศรัทธาและความขยันหมั่นเพียรของชาวผู้ไท รสชาติที่ทรงคุณค่าทางจิตใจในทุกคำที่ได้ลิ้มลอง

1 ข้าวจ้าว บำรุงร่างกาย เพิ่มพลังงานให้กับร่างกายช่วยเสริมสร้างการเจริญโตของร่างกาย ช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟันให้แข็งแรง
2. ใบเตย ช่วยบำรุงหัวใจและหลอดเลือด โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ลดเบาหวาน แก้อาการอ่อนเพลีย รักษารูมาตอยด์ ห่างไกลอาการปวด ทำให้ผมสวยดกดำ ไร้รังแค
3. ถั่วเขียว มีโพแทสเซียมช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อในร่างกายให้แข็งแรง มีสารต้านเอนไซม์โปรตีนในปริมาณสูง ซึ่งเป็นสารที่มีฤทธิ์ในการต่อต้านมะเร็ง อุดมไปด้วยแมกนีเซียม ซึ่งเป็นแร่ธาตุที่ช่วยในการทำงานของระบบเผาผลาญในร่างกาย ช่วยผลิตโปรตีน และการหดตัวของ กล้ามเนื้อ ช่วยลดความดันโลหิต ถั่วเขียวมีฤทธิ์เย็น ออกฤทธิ์ตามเส้นลมปราณของหัวใจและม้าม
4. กะทิ มีกรดลอริก ซึ่งเป็นกรดที่สามารถช่วยต่อต้านเชื้อไวรัส และป้องกันแบคทีเรีย เชื้อจุลินทรีย์ และต่อต้านเชื้อราภายในร่างกาย จึงจัดได้ว่ากะทิสามารถสร้างภูมิกันเชื้อโรคต่าง ๆ ภายในร่างกายได้เป็นอย่างดี มีฤทธิ์ในการช่วยต้านอนุมูลอิสระ มีวิตามินอยู่หลายชนิด เช่น วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินบี 6 และวิตามินซี ทั้งยังอุดมไปด้วยแร่ธาตุ เช่น แคลเซียม แมกนีเซียม ธาตุเหล็ก แร่ธาตุเหล่านี้ให้ประโยชน์ต่อร่างกาย
5. งาดำ ช่วยบำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่งสดใส ชุ่มชื้น ช่วยชะลอการเกิดริ้วรอยแห่งวัย ช่วยซ่อมแซมและเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับผิวหนังของคุณ ช่วยในการเผาผลาญและสลายไขมัน ป้องกันหลอดเลือดแข็งตัว ป้องกันการเกิดโรคหัวใจ มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระที่มีส่วนช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง ช่วยบำรุงระบบประสาทและสมอง ป้องกันการเสื่อมของเซลล์ในระบบประสาท งาดำมีธาตุเหล็กซึ่งช่วยบำรุงโลหิต ลดความดันโลหิต ขยายหลอดเลือด ป้องกันเกล็ดเลือดที่จะเกาะตัวกันเป็นลิ่ม กระตุ้นให้ร่างกายสร้างเม็ดเลือดขาว ช่วยป้องกันการเกิดโรคเหน็บชา และตะคริว บำรุงกระดูกและป้องกันการเกิดโรคกระดูกพรุน
6. ถั่วเขียว ลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด และป้องกัน โรคหัวใจป้องกันท้องผูก ป้องกันภาวะการติดเชื้อ ช่วยล้างพิษ ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันภาวะโลหิตจาง ป้องกันโรคมะเร็ง บำรุงผิวพรรณและเส้นผม
7. ถั่วลิสง บำรุงสมองและประสาทตา ความจำ ป้องกันโรคหัวใจ ช่วยลดความเสี่ยง ของภาวะไขมันอุดตันในเส้นเลือด ลดความเสี่ยงของโรคเบาหวาน มีโปรตีน การกินถั่วลิสงจึงช่วยบำรุงร่างกายให้เติบโต

1. แป้งข้าวเจ้า 0.5 กิโลกรัม
2. กะทิสด 0.5 กิโลกรัม
3. น้ำตาลทราย 0.5 กิโลกรัม
4. ใบเตย 10-15 ใบ (ล้างสะอาด หั่น บด และคั้นเอาแต่น้ำ)
5. ดอกอัญชัน 10-15 ดอก
6. ถั่วเขียวนึ่งสุก หรืองาคั่ว (ขาวหรือดำ) หรือถั่วลิสงคั่ว 1 ถ้วยตวง
7. เกลือเล็กน้อย
8. ใบตอง (แนะนำยอดอ่อนตากแดดให้นิ่ม)

1. นำใบตองไปตากแดดให้นิ่ม (เพื่อไม่ให้แตกเวลาห่อ) จากนั้นเช็ดทำความสะอาด แล้วตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมเตรียมไว้
2. นำแป้งข้าวเจ้ามาผสมกับน้ำกะทิ น้ำใบเตย และน้ำตาลทราย คนส่วนผสมทั้งหมดให้ละลายเข้ากันดี แล้วนำไปกรองด้วยตะแกรงเพื่อให้เนื้อขนมเนียนละเอียด
3. นำแป้งที่กรองแล้วตั้งไฟ (แนะนำใช้เตาถ่านไฟสม่ำเสมอ) ใช้ไม้พายกวนไปเรื่อย ๆ
4. ใส่ถั่วเขียวนึ่งลงไปกวนผสม ตามด้วยงาคั่ว หรือถั่วลิสงคั่ว
5. ปรุงรสเพิ่มเติมด้วยเกลือเล็กน้อย กวนต่อจนแป้งเริ่มจับตัวเป็นเนื้อเดียวกัน (ข้อควรระวัง: อย่าใช้ไฟแรงเกินไปเพราะจะทำให้ไหม้ติดกระทะ กวนจนแป้งใกล้สุกและเหนียวได้ที่)
6. ตักแป้งขนมที่กวนเสร็จแล้ววางลงบนใบตองที่เตรียมไว้
7. ห่อให้เป็นรูปทรงเดียวกับ "ข้าวต้มมัด"

การนึ่ง
1. วางเรียงขนมลงบนรังถึง (ซึ้ง)
2. นำไปนึ่งด้วยน้ำเดือดประมาณ 15-20 นาที
3. เมื่อสุกแล้วขนมจะมีสีเขียวสวยจากใบเตย มีกลิ่นหอมและรสชาติอร่อยพร้อมรับประทาน