ประวัติความเป็นมา
"เมี่ยงโค้นน้ำผักสะทอน: ภูมิปัญญา ‘น้ำปรุงรสจากพฤกษา’ สู่รสสัมผัสสมุนไพรสามัคคีแห่งไทเลย”
เปิดสำรับเอกลักษณ์เมนูพื้นบ้านเมืองเลย กับ "เมี่ยงโค้นน้ำผักสะทอน" อาหารว่างเพื่อสุขภาพที่รวบรวมเครื่องสมุนไพรต้านไวรัสอย่าง ขิง ข่า ตะไคร้ และมะเขือเทศเครือรสเปรี้ยว มารับประทานคู่กับข้าวเหนียวเพื่อคลายความเหนื่อยล้า โดดเด่นด้วย “น้ำผักสะทอน” สูตรดั้งเดิมที่ให้รสสัมผัสนัวละมุนและกลิ่นหอมเฉพาะตัว ที่รวมรสชาติครบทุกมิติ ทั้งเผ็ด เค็ม เปรี้ยว หวาน ขม ขืน ฮึน และมัน ด้วยรสสัมผัสที่กรอบสดจากผักพื้นบ้าน และสรรพคุณต้านไวรัสจากสมุนไพรไทย สะท้อนหัวใจของชาวเมืองเลยที่พร้อมส่งต่อความปรารถนาดีผ่านคำเมี่ยงเล็ก ๆ ที่เปี่ยมไปด้วยเรื่องราวและพลังแห่งความสามัคคีที่หากได้ลิ้มลองจะลืมไม่ลง
คุณค่าทางโภชนาการ
1. น้ำผักสะทอน มีโปรตีน วิตามิน และแคลเซียม ป้องกันโรคท้องอืด ท้องเฟ้อ ป้องกันพยาธิ แก้กษัยเส้นกษัยลม
2. พริกสด ช่วยเจริญอาหาร ขับลม ช่วยย่อย
3. หอมแดง รสเผ็ดร้อน แก้ไข้หวัด
4. กระเทียม ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล และระดับไขมันในเลือด
5. ขิง แก้จุดเสียด แก้เสมหะ บำรุงธาตุ แก้คลื่นเหียน
6. ข่า ช่วยขับลม แก้อาการไอ เจ็บคอ ขับเสมหะ
7. ตะไคร้ แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุช่วยเจริญอาหาร และขับเหงื่อ
8. มะเขือขื่น ช่วยแก้อาการปวดบวม ปวดหลัง ฟกช้ำดำเขียว
9. มะเขือสีดา ช่วยต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันโรคความดันโลหิตสูง
10. มะเขือพวงมีสารเพกตินสูง ซึ่งเป็นสารที่ละลายน้ำได้ และมีคุณสมบัติดูดซับไขมันส่วนเกินและอาหารที่เป็นคาร์โบไฮเดรต รักษาระดับน้ำตาล สารเพกตินในมะเขือพวงยังมีคุณสมบัติช่วยให้ลำไส้ดูดซับแป้งและน้ำตาลที่ย่อยแล้วช้าลง จึงทำให้ระดับน้ำตาลในกระแสเลือดไม่ขึ้นสูงเร็วเกินไป มีเส้นใยอาหารมากกว่ามะเขือชนิดอื่น ทำให้สามารถดึงน้ำไว้ได้มากพอที่จะทำให้อุจจาระนิ่ม ส่งผลให้ขับถ่ายได้สะดวก ไม่เกิดอาการท้องผูก กระตุ้นให้ระบบการขับถ่ายเป็นปกติ
11. มะนาว ช่วยขับลม แก้ไอ แก้เลือดออกตามไรฟัน
12. ถั่วลิสงคั่ว บำรุงเส้นเอ็น บำรุงธาตุดิน
ส่วนผสม
ส่วนประกอบของเมี่ยง
1. พริกสด หั่นเป็นชิ้นขนาดพอดี
2. หอมแดง ปอกเปลือกผ่าตามยาว หั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
3. กระเทียม ปอกเปลือกผ่าตามยาว หั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
4. ขิง ปอกเปลือกหั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
5. ข่า หั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
6. ตะไคร้ ลอกเอาส่วนที่แก่ออก หั่นหยาบ ๆ
7. มะเขือเทศสีดา ผ่าตามยาว หั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
8. มะเขือขื่น ผ่าตามยาว หั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
9. มะเขือพวง เด็ดเป็นลูก ๆ
10. มะนาว ผ่าตามยาว หั่นเป็นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า
11. ถั่วลิสงคั่วเอาเปลือกออก
ผักห่อเมี่ยง
ผักทั้งหมดให้เด็ดเป็นใบ ๆ แล้วล้างให้สะอาด
1. ใบชะพลู
2. ใบส้มกุ้ง
3. ผักกาดหอม
4. ใบกระโดน
5. ใบส้มกก
6. ใบผักขี้นาค
7. ใบขนุน
เครื่องแนมอื่น ๆ (ถ้ามี)
1. แคบหมู
2. ขนมจีน
3. ข้าวเหนียว
วิธีทำ
1. เก็บใบสะทอนที่แตกยอดอ่อน มาล้างให้สะอาด แล้วตำให้ละเอียด
2. นำไปหมักไว้ในโอ่งดินประมาณ 3 วัน ในระหว่างการหมักให้พลิกกลับส่วนผสมเพื่อให้เกิดการหมักสม่ำเสมอ
3. เมื่อครบ 3 วัน นำมากรองเอาเฉพาะส่วนที่เป็นน้ำ แล้วนำไปต้มในกระทะ
4. เคี่ยวประมาณ 4-5 ชั่วโมง จนได้น้ำผักสะทอนที่มีสีน้ำตาลเข้มและมีกลิ่นหอม ใช้เป็นน้ำปรุงรสแทนน้ำปลา
ในปัจจุบัน มีการประยุกต์สูตรน้ำผักสะทอนสำหรับรับประทานกับเมี่ยง โดยนำน้ำผักสะทอนมาเคี่ยวกับน้ำมะขามเปียก น้ำตาล และเกลือ ทำให้รับประทานได้ง่ายขึ้น และมีรสชาติคล้ายกับน้ำเมี่ยงคำ
วิธีการห่อเมี่ยง
นำใบผักห่อเมี่ยง (อย่างใดอย่างหนึ่ง) ทำเป็นกรวยใส่ส่วนผสมทั้งหมดลงไปอย่างละชิ้น แล้วตักน้ำผักสะทอนราดลงไปพอประมาณ รับประทานกับแคบหมู หรือข้าวเหนียว
เคล็ดลับการปรุง
ผักห่อเมี่ยง และสมุนไพรควรเก็บมาใหม่ ๆ สด ๆ จะทำให้การรับประทานมีรสชาติที่ดีกว่า เพลิดเพลินกับสมุนไพรที่หลากหลาย ทั้งกรอบ และสด มะเขือเทศต้องเป็นมะเขือเทศพื้นบ้านที่ชาวบ้านเรียกว่า บักเขียเคีย (มะเขือเครือ) ลูกเล็กรสจะออกเปรี้ยว ขิงถ้าเป็นขิงพื้นบ้านจะดี เพราะรสจะจัดกว่าขิงที่เอาไปทำขิงกระป๋อง หรือที่วางขายกันในท้องตลาด การหั่นต้องหั่นให้พอดี จะได้รสชาติที่กลมกล่อม “เผ็ด เค็ม เปรี้ยว หวาน ขม ขืน ฮึน มัน”
ร้านอาหารแนะนำ
ร้านครัวแม่คำพัน
เลขที่ 2013 ตำบลด่านซ้าย อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย รหัสไปรษณีย์ 42120