ประวัติความเป็นมา
ข้าวเม่า เป็นอาหารหวานอย่างหนึ่งของชาวไทยที่ประกอบอาชีพทำนา ชาวนารู้จักทำข้าวเม่ากันมาตั้งแต่โบราณ โดยใช้เมล็ดข้าวเจ้าหรือข้าวเหนียวที่มีรวงแก่ใกล้จะเก็บเกี่ยวได้ นำมาคั่ว ตำ แล้วนำไปรับประทานได้เลย ถ้าทำสุกใหม่ ๆ ก็จะนิ่ม หรือบางคนก็จะนำไปคลุกเคล้าด้วยน้ำตาลทราย มะพร้าว และเกลือ รับประทานแทนขนมหวาน แต่ในปัจจุบันการตำข้าวเม่ากำลังจะสูญหายไปจากชาวนาไทย เนื่องจากเกษตรกรรมในไทยมีความเปลี่ยนแปลงไป
คุณค่าทางโภชนาการ
1. ข้าวเม่า เป็นข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการเหมือนข้าวที่เรากินกันปกติ โดยอุดมไปด้วยเส้นใยอาหาร ไขมัน วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 ไนอะซิน ธาตุเหล็ก แคลเซียม ฟอสฟอรัส แมกนีเซียม และโปรตีน ซึ่งสารอาหารเหล่านี้ล้วนส่งผลดีต่อสุขภาพร่างกาย และยังช่วยให้สุขภาพจิตดี มีความตื่นตัว มีสมาธิสูง
2. ใบเตย มีสรรพคุณบำรุงสมอง ระบบประสาท แก้อาการอ่อนเพลีย และทำให้สดชื่น
ส่วนผสม
1. ข้าวเม่า
2. ใบเตย
3. มะพร้าว
4. เกลือ
5. งาขาว
6. น้ำตาล
วิธีทำ
1. นำข้าวเม่ามาฝัดกับกระด้ง เพื่อเอาสิ่งสกปรกออก จากนั้นใส่ชามผสมที่เตรียมไว้ ทำน้ำต้มใบเตย โดยใส่น้ำสะอาด น้ำมะพร้าวอ่อน ใบเตยมัด เกลือ น้ำตาลทราย คนให้ละลายเข้ากัน แล้วต้มให้น้ำเดือด พอมีกลิ่นหอมแล้วให้ปิดไฟพักทิ้งไว้ให้เย็น
2. ค่อย ๆ ตักน้ำต้มใบเตยใส่ลงไปชามข้าวเม่า แล้วใช้มือคลุกให้ข้าวเม่าพอเปียก และกวนไปเรื่อย ๆ จนข้าวเม่าเหนียวติดกัน เสร็จแล้วพักทิ้งไว้ให้แห้ง เป็นเวลา 5-10 นาที
3. นำมะพร้าวทึนทึกมาขูดเป็นเส้น แล้วคลุกกับเกลือ ส่วนมะพร้าวแก่ให้ขูดละเอียด แล้วคลุกกับเกลือเตรียมไว้
4. ตั้งลังถึงนึ่ง ต้มน้ำให้เดือด รองด้วยผ้าขาวบางแล้วใส่มะพร้าวทึนทึกขูดละเอียด และมะพร้าวแก่ขูดเส้นลงไป นึ่งให้สุก เป็นเวลา 10 นาที
5. นำงาขาวไปคั่วในกระทะให้มีกลิ่นหอม เสร็จแล้วตักใส่ชาม ตักน้ำตาลทรายมาคลุกให้เข้ากัน
6. ใส่มะพร้าวแก่ขูดละเอียดลงไป คลุกกับข้าวเม่าให้เข้ากัน แล้วโรยหน้าด้วยมะพร้าวขูดเส้น งาขาวคั่วผสมน้ำตาลทรายตามชอบ เป็นอันเสร็จ
เคล็ดลับการปรุง
วิธีการดูข้าว คือ พอข้าวแห้งแล้วลองตำดูถ้าไม่ติดสากแสดงว่าข้าวสุก แต่ไม่ต้องให้ข้าวแข็งจนเกินไป
เพราะเวลาตำจะทำให้ข้าวหัก
ร้านอาหารแนะนำ
ร้านข้าวเม่าสดกลางใหญ่
บ้านกลางใหญ่ เลขที่ 191 หมู่ 5 ตำบลกลางใหญ่ อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี รหัสไปรษณีย์ 41160 หมายเลขโทรศัพท์ 08 3959 6942