ส้าปลาน้ำโขง

ตะวันออกเฉียงเหนือ เลย อาหารคาว
ประวัติความเป็นมา

"ส้าปลาน้ำโขง: ภูมิปัญญาพรานปลาเชียงคาน รสสัมผัสจัดจ้านที่ใช้คุณค่าปลาคุ้มทั้งตัว”

สัมผัสวิถีชีวิตอันผูกพันกับสายน้ำโขงของชาวเชียงคานและปากชม จังหวัดเลย กับเมนู "ส้าปลาน้ำโขง" สำรับพื้นบ้านที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ความโดดเด่นของส้าปลาตำรับนี้คือการคัดสรรปลาเนื้อแน่นทรงคุณค่าอย่าง ปลาแข้ ปลาเพี้ย หรือปลาโจก มาประณีตปรุงด้วยเทคนิคเฉพาะตัวที่แตกต่างจากลาบหรือพล่าทั่วไป สิ่งสำคัญที่ทำให้ส้าปลาน้ำโขงมีรสชาติลุ่มลึกคือ "น้ำออด" น้ำขลุกขลิกเข้มข้นที่เกิดจากการเคี่ยวน้ำคั้นเนื้อปลาสดผสมกับปลาร้าและเกลือจนแตกมันหอมฟุ้ง นำมาผสมผสานกับเนื้อปลาสับที่คั้นมะนาวสดจนสุกใส ชูรสด้วยสมุนไพรพื้นบ้านและข้าวคั่วหอมกรุ่น เสิร์ฟคู่กับเครื่องเคียงสุดพิเศษอย่าง "เกล็ดปลาทอดกรอบ" ที่ดึงเอาความอร่อยจากทุกส่วนของปลามาสร้างความประทับใจให้กับคนที่ได้ลิ้มลอง

คุณค่าทางโภชนาการ

มะนาว ถือเป็นพืชที่ดีต่อสุขภาพอย่างแท้จริง เพราะมะนาวมีส่วนช่วยในการรักษาโรคและอาการต่าง ๆ ได้มากมาย เช่น ช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ ช่วยแก้อาเจียนอันเนื่องมาจากความผิดปกติของธาตุในร่างกาย รักษาอาการลมเงียบ รักษาตาแดง ช่วยบรรเทาไข้ เป็นต้น

ส่วนผสม

1. ปลาน้ำโขง (ปลาโจก, ปลาแข้, ปลาจอก, ปลาเพี้ย) 4 กิโลกรัม (เนื้อปลาประมาณ 2 กิโลกรัม)
2. มะนาว 10 ลูก
3. ตะไคร้ 10 ต้น
4. พริกสด 20 เม็ด
5. หอมแดง 7-10 หัว
6. กระเทียม 10 กลีบ
7. ใบมะกรูด 10-15 ใบ
8. ต้นหอม 10 ต้น
9. ผักชี 5-7 ต้น
10. ผักชีฝรั่ง 3-5 ต้น
11. น้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ
12. ปลาร้า 4 ช้อนโต๊ะ
13. เกลือ 1.5 ช้อนโต๊ะ
14. พริกป่น 1 ช้อนโต๊ะ
15. ข้าวคั่ว 5 ช้อนโต๊ะ
16. ผักสด เป็นผักพื้นบ้าน เช่น ใบชมพู่มะเหมี่ยว ใบชะพลู ใบมะเดื่อ มะเขือ มะเขือพวง มะแว้ง มะเขือเทศ ต้นหอม และผักชี

วิธีทำ

1. บีบมะนาวใส่เนื้อปลาที่สับละเอียด คั้นให้เนื้อปลาสุกมะนาวสีเนื้อปลาจะเปลี่ยนเป็นสีขาวแล้วบีบน้ำออก
2. นำน้ำที่บีบออก ผสมน้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ น้ำปลาร้า 1 ช้อนโต๊ะ เกลือครึ่งช้อนโต๊ะ แล้วนำไปตั้งไฟ คนให้เข้ากันจนแตกมัน (เรียกว่า “ออด”)
3. ขยี้เนื้อปลา แล้วใส่ตะไคร้แล้วขยำให้เข้ากัน
4. ใส่น้ำปลาร้า 3 ช้อนโต๊ะ เกลือ 1 ช้อนโต๊ะ แล้วขยำให้เข้ากัน
5. ใส่พริกป่น 1 ช้อนโต๊ะ แล้วขยำให้เข้ากัน
6. ใส่หอมแดง กระเทียม พริกสด แล้วผสมให้เข้ากัน
7. เติมน้ำออด ที่ทำไว้ข้างต้น ลงไป 2 ทัพพี
8. ใส่หนังปลาที่หั่นไว้ใส่ลงไป คนให้เข้ากัน
9. ใส่ใบมะกรูด ต้นหอม ผักชี ผักชีฝรั่ง และข้าวคั่ว ผสมให้เข้ากัน

เคล็ดลับการปรุง

1. บีบมะนาวใส่เนื้อปลาที่สับละเอียด คั้นให้เนื้อปลาสุกมะนาวสีเนื้อปลาจะเปลี่ยนเป็นสีขาวแล้วบีบน้ำออก
2. นำน้ำที่บีบออก ผสมน้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ น้ำปลาร้า 1 ช้อนโต๊ะ เกลือครึ่งช้อนโต๊ะ แล้วนำไปตั้งไฟ คนให้เข้ากันจนแตกมัน (เรียกว่า “ออด”)
3. ขยี้เนื้อปลา แล้วใส่ตะไคร้แล้วขยำให้เข้ากัน
4. ใส่น้ำปลาร้า 3 ช้อนโต๊ะ เกลือ 1 ช้อนโต๊ะ แล้วขยำให้เข้ากัน
5. ใส่พริกป่น 1 ช้อนโต๊ะ แล้วขยำให้เข้ากัน
6. ใส่หอมแดง กระเทียม พริกสด แล้วผสมให้เข้ากัน
7. เติมน้ำออด ที่ทำไว้ข้างต้น ลงไป 2 ทัพพี
8. ใส่หนังปลาที่หั่นไว้ใส่ลงไป คนให้เข้ากัน
9. ใส่ใบมะกรูด ต้นหอม ผักชี ผักชีฝรั่ง และข้าวคั่ว ผสมให้เข้ากัน

ร้านอาหารแนะนำ
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเกษตรริมโขง ประมงพื้นบ้านเชียงคาน

กลุ่มประมงพื้นบ้านเชียงคาน เลขที่ 9/5 หมู่ 1 ตำบลเชียงคาน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย รหัสไปรษณีย์ 42110