ตำจิ๊นแห้ง

ตำจิ๊นแห้ง…รสเข้มแห่งวิถีล้านนา

เนื้อแห้งถนอมจากภูมิปัญญา ผสานเครื่องแกงหอมคั่ว สู่รสชาติที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง

คำว่า “จิ๊น” ในภาษาล้านนา หมายถึงเนื้อสัตว์ทุกชนิด สะท้อนวิถีชีวิตที่เรียบง่ายและผูกพันกับธรรมชาติ เมื่อนำมาคลุกเคล้ากับเครื่องเทศพื้นบ้าน จึงเกิดเป็นเมนูที่ทั้งอร่อย เข้มข้น และเปี่ยมคุณค่า รสชาติที่ถนอมไว้จากวิถีชีวิตล้านนา ไม่ใช่เพียงเมนูพื้นบ้าน แต่คือภูมิปัญญาการเก็บรักษาอาหารของชาวเหนือที่สืบทอดกันมา จากเนื้อสัตว์ที่ผ่านการถนอมเป็น “จิ๊นแห้ง” ถูกนำมาปรุงร่วมกับเครื่องแกงพื้นบ้านอย่าง พริกแห้ง กระเทียม หอมแดง ข่า ตะไคร้ และใบมะกรูด ที่ไม่ได้ให้เพียงความหอมและรสชาติเข้มข้น แต่ยังแฝงด้วยสรรพคุณทางสมุนไพร ช่วยขับลม บำรุงธาตุ เสริมภูมิต้านทาน และช่วยให้ร่างกายอบอุ่น ซึ่งหลอมรวมทั้งความอร่อยและการดูแลสุขภาพไว้ในคำเดียว

พริกแห้ง: รสเผ็ดร้อน ช่วยบรรเทาอาการหวัด ลดการอุดตันของหลอดเลือด ลดคอเลสเตอรอลในเลือด ขับลม ช่วยย่อยอาหาร

กระเทียม: ขับลมในลำไส้ แก้ไอ ขับเสมหะ ช่วยย่อยอาหาร แก้โรคผิวหนัง น้ำมันกระเทียมมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อรา แบคทีเรีย และไวรัส ลดน้ำตาลในเลือด ลดไขมันในหลอดเลือด แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดแน่น ช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง และช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกายได้

หอมแดง: ช่วยในการขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ช่วยย่อย ทำให้เจริญอาหาร บรรเทาอาการบวมน้ำ มีฤทธิ์ฆ่าพยาธิ แก้ไอ ขับเสมหะ บำรุงธาตุ แก้ไข้หวัด ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ บำรุงหัวใจ

ข่า: รสเผ็ดปร่าและร้อน แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขับลม รักษาโรคผิวหนัง กลากเกลื้อน บรรเทาอาการลมพิษ ช่วยบำรุงร่างกาย ขับพิษโลหิตร้ายในมดลูก ขับลมในลำไส้

ตะไคร้: แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดแน่น แก้อาการขัดเบา แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ ช่วยเจริญอาหาร และขับเหงื่อ แก้และบรรเทาอาการหวัด อาการไอ

ใบมะกรูดซอย: ช่วยขับลมในกระเพาะและลำไส้ บรรเทาอาการคลื่นเหียนวิงเวียน

สูตรที่ 1 ตำจิ๊นแห้ง แบบพริกแห้ง
1. จิ๊นแห้ง 100 กรัม
2. พริกแห้ง 10 - 15 เม็ด
3. กระเทียม 10 กลีบ
4. หอมแดง 10 หัว
5. ข่า 1 ขีด
6. ตะไคร้ 1 ขีด
7. ใบมะกรูดซอย 1 ขีด
8. เกลือ 1 ช้อนชา
9. น้ำมันพืช 2 ช้อนโต๊ะ

สูตรที่ 2 ตำจิ๊นแห้ง แบบพริกสด
1. จิ๊นแห้ง 100 กรัม
2. พริกหนุ่ม 4 - 5 เม็ด
3. พริกขี้หนูจินดาแดง 7-10 เม็ด
4. กระเทียม 10 กลีบ
5. หอมแดง 10 หัว
6. ผักชี 10 กรัม
7. เกลือ 1 ช้อนชา

สูตรที่ 1 ตำจิ๊นแห้ง แบบพริกแห้ง
1. นำจิ๊นแห้งมาต้ม เป็นเวลาประมาณ 20 นาที แล้วพักไว้ให้เย็น
2. นำจิ๊นแห้งที่ต้มแล้วมาโขลกในครก ให้จิ๊นแห้งแตกเป็นชิ้นเล็ก ๆ และฟู เสร็จแล้วแยกพักไว้
3. หั่นหอมแดง ตะไคร้ และข่า เป็นชิ้นเล็ก ๆ จัดใส่ถ้วยแยกไว้
4. โขลกกระเทียม ข่า ตะไคร้ซอย พริกแห้ง หอมแดง และเกลือ รวมกันให้ละเอียด แล้วจัดใส่ถ้วยเตรียมไว้
5. ตั้งกระทะ ใส่น้ำมันพืช ประมาณ 2 ช้อนโต๊ะ เจียวกระเทียมกับน้ำมันพืช ใส่ส่วนผสมเครื่องแกงที่โขลก ผัดให้เข้ากันจนเครื่องแกงหอม
6. ใส่จิ๊นแห้งที่โขลกไว้แล้ว ลงไปผัดเข้ากับเครื่องแกงให้เข้ากัน ใช้เวลาผัดประมาณ 5 นาที คั่วให้แห้งและหอม จากนั้นค่อยเติมใบมะกรูดซอย และเกลือ ปรุงรสตามที่ต้องการ
7. ตักใส่ชาม จัดชาม พร้อมเสิร์ฟ

สูตรที่ 2 ตำจิ๊นแห้ง แบบพริกสด
1. นำจิ๊นแห้งมาทอด เป็นเวลาประมาณ 5-10 นาที แล้วพักไว้ให้เย็น
2. นำจิ๊นแห้งที่ทอดแล้วมาโขลกในครก ให้จิ๊นแห้งแตกเป็นชิ้นเล็ก ๆ และฟู เสร็จแล้วแยกพักไว้
3. นำพริกหนุ่ม และพริกจินดาแดง ใส่ลงในกระทะ ใช้ไฟกลาง จากนั้นค่อยเติมกระเทียมและหอมแดง ลงไปคั่วส่วนผสมให้หอมและได้สีตามที่ต้องการ
4. นำส่วนผสมกระเทียม หอมแดง พริกหนุ่ม พริกจินดา และเกลือ โขลกรวมกันในครกให้ละเอียด แล้วจัดใส่ถ้วยเตรียมไว้
5. นำจิ๊นแห้งที่เตรียมไว้ มาผสมลงในครกแล้วปรุงรสด้วยเกลือตามที่ต้องการ ตักใส่ชาม จัดชาม พร้อมเสิร์ฟ