ประวัติความเป็นมา
"ยำส้มโอกระทงทอง: รสสัมผัสแห่งเมืองชาละวัน ความสดชื่นระดับตำนานในหนึ่งคำ”
จากสวนส้มโอผืนดินประวัติศาสตร์ริมแม่น้ำน่านเก่า สู่เมนูอาหารว่างชั้นเลิศที่รวบรวมจิตวิญญาณของชาวโพธิ์ประทับช้างไว้ด้วยกัน "ยำส้มโอกระทงทอง สูตรเมืองชาละวัน" คือการยกระดับผลไม้ขึ้นชื่ออย่าง ส้มโอท่าข่อย เนื้อสีชมพูอ่อนรสหวานอมเปรี้ยว ผสมผสานกับส้มโอขาวแตงกวา เพื่อให้ได้รสชาติที่กลมกล่อมลงตัวที่สุด
หัวใจของเมนูนี้อยู่ที่การนำวัตถุดิบท้องถิ่น 100% ที่นำมาปรุงรสยำแบบไทยโบราณจัดจ้านแต่ละมุนละไม เสิร์ฟมาใน "กระทงทอง" สีเหลืองอร่ามที่ทอดจนกรอบฟู มอบสัมผัสที่สนุกสนานในทุกคำที่กัด นอกจากจะช่วยเรียกน้ำย่อยได้เป็นอย่างดีแล้ว ยังอุดมไปด้วยคุณประโยชน์จากพืชสมุนไพรเคียงอย่าง ใบชะพลู หรือกลีบดอกบัวหลวง เติมแต่งด้วยความคิดสร้างสรรค์ของคุณป้าสมคิด (โอทอปพิจิตร) ที่เปลี่ยนผลไม้คู่บ้านให้กลายเป็นงานศิลปะบนจานอาหาร พร้อมให้คุณได้ลิ้มลองความอร่อยที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดพิจิตรได้แล้ววันนี้
คุณค่าทางโภชนาการ
1. ส้มโอ
แก้ท้องผูก เพราะมีใยอาหารสูง กระตุ้นภูมิคุ้มกันร่างกาย มีวิตามินซีสูง ปรับสมดุลระดับน้ำตาลในเลือด ช่วยลดความดันโลหิต อุดมไปด้วยโพแทสเซียม มีปริมาณโซเดียมค่อนข้างต่ำ ช่วยในกระบวนการไหลเวียนโลหิตได้ดี ควบคุมความดันโลหิตได้อย่างสมดุล ลดคอเลสเตอรอลในเลือด
2. เม็ดบัว
ช่วยบำรุงร่างกาย แก้กษัย เม็ดบัวมีคุณค่าทางอาหารสูง ช่วยเพิ่มพลังงานและไขมันในร่างกาย ใช้เป็นอาหารบำรุงกำลัง ช่วยบำรุงโลหิต ช่วยบำรุงประสาทและสมอง มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง ป้องกันมะเร็ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งมะเร็งตับ
3. ใบมะกรูด
ช่วยแก้ไอ แก้อาการอาเจียนเป็นเลือด แก้อาการช้ำใน อุดมไปด้วยเบตาแคโรทีน ซึ่งช่วยในการชะลอการขยายตัวของเซลล์มะเร็งและช่วยต่อต้านมะเร็งได้
4. ใบชะพลู
สรรพคุณทางยามีรสเผ็ดร้อน ช่วยทำให้เจริญอาหารมากยิ่งขึ้น ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ มีสารเบตาแคโรทีนในปริมาณมาก ซึ่งช่วยบำรุงและรักษาสายตา ช่วยในการมองเห็น ป้องกันโรคตาบอดตอนกลางคืน แก้โรคตาฟาง เป็นต้น ช่วยยับยั้งและชะลอการขยายตัวของเซลล์มะเร็ง ช่วยบำรุงกระดูกและฟัน และช่วยป้องกันการเกิดโรคกระดูกพรุน ช่วยในการขับถ่ายเนื่องจากมีเส้นใยในปริมาณมาก ช่วยในการขับเสมหะบริเวณทรวงอก และลำคอ
5. ใบชะมวง
มีรสเปรี้ยว มีฤทธิ์แก้กระหายน้ำ ทำให้ชุ่มคอ ช่วยลดเสมหะ มีวิตามิน B1 ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยแก้อาการเหน็บชา บำรุงประสาท ทำให้หัวใจทำงานเป็นปกติ สามารถบรรเทาอาการเมารถ เมาเรือ เมาเครื่องบิน ช่วยรักษาโรคงูสวัด เนื่องจากเป็นพืชที่มีไฟเบอร์สูง มีวิตามินบี 3 ช่วยย่อยอาหาร แก้ท้องผูก ช่วยกระตุ้นระบบขับถ่าย ช่วยลดระดับไขมันในเลือด โดยจะทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) ในเส้นเลือด ทำให้ลดระดับไขมันที่ไม่ดี และลดความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดหัวใจอุดตันได้
6. กลีบดอกบัวหลวง
สรรพคุณสามารถนำมาใช้ประกอบอาหารได้หลายชนิด มีรสฝาดหอม และยังมีสรรพคุณบำรุงครรภ์ ช่วยให้คลอดลูกง่าย แก้ไข้รากสาด ไข้ที่มีพิษร้อน แก้เสมหะ และบำรุงหัวใจ
ส่วนผสม
1. ส้มโอท่าข่อย
2. ส้มโอขาวแตงกวา
3. เม็ดบัวอบแห้ง
4. น้ำพริกเผาสูตรชาละวัน
5. มะพร้าวคั่ว
6. ถั่วลิสงคั่ว
7. หอมกระเทียมเจียว
8. ใบมะกรูดทอด
9. ใบผักชี
10. มะนาว
11. แป้งอเนกประสงค์
12. ไข่แดงของไข่ไก่
13. น้ำมัน
14. น้ำปูนใส
15. น้ำเปล่า
16. เกลือป่น
17. กลีบดอกบัว
18. ใบชะพลู
19. พิมพ์สำหรับทอดกระทงทอง
วิธีทำ
1. แกะเนื้อส้มโอท่าข่อยและส้มโอขาวแตงกวา
2. จัดเตรียมทำน้ำพริกเผา และมะพร้าวคั่ว เม็ดบัวทอดกรอบ หอม-กระเทียวเจียว ใบมะกรูดทอด ใบผักชี ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน
3. นำเนื้อส้มโอท่าข่อยและส้มโอขาวแตงกวาที่แกะแล้วมาผสมคลุกเคล้าให้เข้ากันกับน้ำพริกเผาสูตรชาละวัน ใส่มะพร้าวคั่ว ถั่วลิสงคั่ว หอมกระเทียมเจียว ใบมะกรูดทอดและใบผักชี
4. บีบน้ำมะนาวลงไป คลุกเคล้าให้เข้ากันอีกครั้ง และพักยำส้มโอไว้สักครู่หนึ่ง
5. นำแป้งอเนกประสงค์ ไข่แดงของไข่ไก่ น้ำมัน น้ำปูนใส น้ำเปล่า และเกลือ ผสมให้เข้ากัน
6. นำพิมพ์สำหรับทอดกระทงทองจุ่มในน้ำมันให้ร้อน ยกออกมาซับกระดาษซับน้ำมัน
7. นำพิมพ์ทอดกระทงทองจุ่มแป้งที่ผสมไว้ และนำลงไปทอด จนกระทงทองหลุดร่อนออกจากพิมพ์
8. นำยำส้มโอที่ผสมไว้มาตักใส่ในกระทงทอง เพื่อรับประทานเป็นคำ หรือจะรับประทานคู่กับพืชสมุนไพร เช่น ใบชะพลู ใบชะมวง กลีบดอกบัวหลวง ก็ได้เช่นกัน
เคล็ดลับการปรุง
ยำส้มโอกระทงทองสูตรเมืองชาละวัน เป็นเมนูอาหารว่างพื้นถิ่นของชาวบ้านโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร โดยการนำส้มโอท่าข่อยของจังหวัดพิจิตรที่มีเนื้อกุ้งนิ่ม สีชมพูสวย รสชาติหวานอมเปรี้ยวผสมกับส้มโอขาวแตงกวาที่มีเนื้อกุ้งกรอบรสชาติหวาน ผสมน้ำพริกเผาที่เป็นสูตรเฉพาะของป้าสมคิด ปานทิม ที่ได้รับการสืบทอดกันมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่า ตา ยาย โดยนำมาคลุกเคล้าใส่ในยำส้มโอ ทำให้มีรสชาติเปรี้ยวอมหวานเผ็ดนิด ๆ เมื่อได้นำใส่ลงในกระทงทองที่มีความมันจากส่วนผสมของมะพร้าวและแป้งทอดกรอบ เมื่อรับประทานรวมกันรสชาติกลมกล่อมลงตัว สามารถนำผักพื้นบ้านมาเป็นเครื่องเคียง เช่น ใบชะพลู ใบชะมวง กลีบดอกบัวหลวง ฯลฯ ยิ่งเพิ่มความอร่อยและได้ประโยชน์จากสมุนไพรพื้นบ้านมากขึ้น และส้มโอถ้าจะรับประทานให้อร่อยให้จัดหาในช่วงเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม
ร้านอาหารแนะนำ
เลขที่ 20 หมู่ 3 ตำบลโพธิ์ประทับช้าง อำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร รหัสไปรษณีย์ 66000