ขนมปาด

"ขนมปาด: รสสัมผัสแห่งความสามัคคี ภูมิปัญญา ‘แป้งเหนียวน้ำอ้อย’ สู่ขนมมงคลชั้นสูงของชาวล้านนา”

ลิ้มรสความละเมียดละไมของ "ขนมปาด" ขนมพื้นบ้านล้านนาที่เปี่ยมด้วยสิริมงคล ซึ่งในอดีตถือเป็นของว่างสำหรับคนชั้นสูง เนื่องจากต้องใช้แรงงานชายฉกรรจ์ถึง 4 คน ช่วยกันกวนแป้งสวนทางกันจนเหนียวได้ที่ โดยชื่อของขนมมาจากคำเมืองว่า "ปาด" ที่แปลว่าการตัดแบ่งเป็นชิ้น ๆ สะท้อนถึงภูมิปัญญาการถนอมอาหารที่เก็บไว้ได้นานถึง 2 สัปดาห์ โดยไม่ต้องพึ่งตู้เย็น

เสน่ห์ของขนมชิ้นนี้อยู่ที่การคัดสรร "น้ำอ้อยอย่างดี" มาเคี่ยวจนได้สีน้ำตาลทองสวย ผสมกับแป้งข้าวเหนียวและหัวกะทิเข้มข้นที่เคี่ยวจนแตกมัน จากนั้นราดด้วยน้ำกะทิหล่อเลี้ยงขณะกวนเพื่อไม่ให้ขนมติดกระทะ จนได้เนื้อขนมที่หอมมันและเหนียวนุ่มเป็นเอกลักษณ์ ที่ทำให้กลุ่มบ้านขนมปาดได้รวมตัวกันสืบทอดสูตรลับจากบรรพบุรุษให้ขนมมงคลนี้ยังคงอยู่คู่ชุมชน เพื่อทุกคนที่ได้ลิ้มรสจะรู้สึกถึงความเป็นสิริมงคลแห่งวิถีล้านนา

1. มะพร้าวคั่ว 7 กิโลกรัม บำรุงกำลังและบำรุงเส้นเอ็น ช่วยรักษาโรคเกี่ยวกับกระดูก บำรุงร่างกาย ช่วยขับพยาธิ ช่วยบำรุงสมอง ป้องกันสมองเสื่อม
2. น้ำอ้อยก้อน 9 กิโลกรัม มีกลิ่นหอมกว่าใช้น้ำตาลแบบอื่น ๆ สามารถนำไปประกอบอาหารได้หลายชนิด ทั้งของหวาน ของคาว ด้วยความที่เป็นน้ำตาล 100% และมีกากน้ำตาลอยู่อย่างครบถ้วน ทำให้มีสีน้ำตาลแดง มีเส้นใยอาหารอยู่มาก เป็นประโยชน์กับร่างกาย เป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงธาตุ บำรุงหัวใจ ช่วยรักษาอาการอ่อนเพลีย ทำให้เจริญอาหาร แก้อาการร้อนใน และแก้ช้ำใน
3. กะทิ 1 ลิตร ประกอบด้วยกรดลอริก มีคุณสมบัติช่วยต้านไวรัส ป้องกันแบคทีเรีย ป้องกันจุลินทรีย์ และต้านเชื้อรา ช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน
4. แป้งข้าวเหนียว 5.5 กิโลกรัม มีสารอาหารโปรตีน แคลเซียม ธาตุเหล็ก วิตามินบี ไนอะซิน ฟอสฟอรัส และธาตุเหล็ก
5. แป้งข้าวเจ้า 0.5 กิโลกรัม โปรตีนมีส่วนช่วยในการสร้างเซลล์ใหม่ในร่างกาย ไฟเบอร์จะช่วยบำรุงและให้สารอาหารได้ดี
6. งาขาวคั่ว สำหรับโรยหน้าขนม ช่วยบำรุงกระดูกและฟัน ช่วยคลายกล้ามเนื้อ บำรุงเส้นผม ลดความเสี่ยงโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดและหัวใจ ช่วยให้หลับสบาย ลดคอเลสเตอรอลในเลือด บรรเทาอาการปวดข้ออักเสบรูมาตอยด์ และบำรุงหัวใจ

1. มะพร้าวคั่ว
2. น้ำอ้อย
3. แป้งข้าวเหนียว และแป้งข้าวจ้าว
4. งาขาวคั่ว
5. กะทิ

1. นำมะพร้าวมาปอกแล้วขูด จากนั้นนำเนื้อมะพร้าวที่ขูดแล้วมาตากแดดให้แห้ง 1 วัน แล้วนำมาคั่วให้เหลืองและหอม ตักใส่ถาดผึ่งให้เย็น เก็บใส่ภาชนะหรือถุงพลาสติกเก็บไว้ ใช้มะพร้าวประมาณ 50 ลูก จะได้มะพร้าวคั่ว 7-8 กิโลกรัม

2. นำแป้งข้าวเหนียวและแป้งข้าวเจ้าผสมกับน้ำสะอาด นวดให้แป้งผสมจนเข้ากัน จากนั้นแบ่งแป้งเป็นก้อนเล็ก ๆ วางลงในหม้อซึ้งนึ่งที่รองด้วยผ้าขาวบาง ระหว่างนั้นนำกระทะใบใหญ่ตั้งน้ำให้เดือด (น้ำใส่ใบเตย) จากนั้นนำหม้อซึ้งนึ่งที่ใส่แป้งไว้ลงต้มในกระทะ ต้มประมาณ 10-15 นาที หรือจนแป้งสุกลอยขึ้นมา

3. ระหว่างรอต้มแป้ง นำกระทะใบใหญ่อีกใบตั้งไฟ เทกะทิแล้วเคี่ยวให้มีกลิ่นหอมจนงวด (ตักแบ่งกะทิเก็บไว้ส่วนหนึ่ง เพื่อไว้ใช้ราดตอนกวนเนื้อขนมเริ่มข้นเหนียว) จากนั้นนำน้ำอ้อยก้อนใส่ลงไปเคี่ยวผสมกันจนน้ำอ้อยละลาย และใส่มะพร้าวคั่วลงไป ผสมให้เข้ากัน คนไปเรื่อย ๆ จนเนื้อมะพร้าวร่วนผง

4. นำแป้งที่ต้มสุกแล้วมาเทลงในกระทะที่เคี่ยวกะทิ น้ำอ้อย และมะพร้าวคั่วไว้ คนผสมให้เป็นเนื้อเดียวกัน กวนด้วยไม้พายไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะไม่เห็นเนื้อสีขาวของแป้ง ระวังอย่าให้ขนมไหม้ ระหว่างนี้ราดน้ำกะทิที่ได้ตักแบ่งไว้ตอนต้น ราดลงไปเรื่อย ๆ เพื่อให้เนื้อขนมมีความมันเพิ่มขึ้น และป้องกันไม่ให้ขนมติดกระทะ ในการกวนขนมช่วงนี้ต้องออกแรงมากขึ้น เนื่องจากขนมจะเริ่มข้นเหนียวและมีความหนืด และต้องกวนไม้พายอย่างสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้ขนมไหม้

5. เตรียมถาด/บรรจุภัณฑ์ นำขนมที่สุกแล้วใส่ถาดในขณะร้อน เนื่องจากการรีดขึ้นรูปขนมจะทำได้ง่ายและรูปร่างสวยงาม กดแผ่ขนมให้เป็นแผ่นบาง ๆ เพื่อให้ขนมระบายความร้อนได้เร็วขึ้น โรยหน้า ด้วยงาขาวคั่ว ทิ้งไว้ให้เย็น ตักแบ่งใส่บรรจุภัณฑ์ เพื่อจำหน่ายหรือแจกจ่ายต่อไป